نسخه قابل چاپ       | |          >>بایگانی مطاب

خبرنامه

شماره دهم

سرمقاله:

            بر اساس قانون تأسيس سازمان نظام مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي براي پذيرفتن فارغ التحصيلان رشته هاي كشاورزي و منابع طبيعي در سازمان بعنوان عضو شرايط سختي در نظر گرفته نشده و كليه فارغ التحصيلان با ارائه گواهينامه پايان تحصيلات در مقطع كارشناسي به بالا مي توانند به عضويت سازمان درآيند. بنظر ميرسد هدف قانونگذار در اين ارتباط فراهم آوردن زمينه براي تجمع و سازماندهي متخصصين دانشگاهي و كارشناسان اجرايي در يك نهاد غيردولتي بمنظور تعامل مثبت بين دانش آموختگان علوم كشاورزي باشد. ولي بمنظور تشخيص صلاحيت و رتبه بندي اعضاء حقيقي و حقوقي بر اساس آئين نامه مصوب شوراي مركزي شرايطي تعيين گرديده تا متقاضيان باتجربه در آن چهارچوب بتوانند تشخيص صلاحيت شده و امكان دريافت پروانه اشتغال  در يكي از رشته ها براي آنها فراهم شود.

عموماً اعضاء سازمان مي توانند با دارا بودن شرايط و داشتن توان فني، اجرائي و مديريتي و پژوهشي و تحقيقاتي در دو نوع «خدمات مشاوره» و «خدمات اجرائي، فني و مهندسي» رتبه بندي شوند.

به جهت اهميت موضوع و توجه دادن به اعضاء محترمي كه قصد دارند در بخشهاي مختلف از جمله كارگزاري بيمه محصولات كشاورزي، كارشناس ارزياب خسارت، كارشناس رسمي دادگستري، كارشناس ناظر برنج و غيره مشغول بكار گردند توصيه مي شود هرچه زودتر نسبت به ارائه مدارك و درخواست تشخيص صلاحيت اقدام نمايند.

باز هم پيشنهاد

            گاهگاهي براي اينكه اهداف سازمان ملكه ذهن شود كتابچه قانون تاسيس سازمان نظام مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي را باز مي كنيم تا به زواياي بند بند اهداف سازمان پي ببريم و مددي بجويم از دست اندر كاران تا ياري كنند اين سازمان جوان را و چاره ساز باشند براي خيل عظيم فارغ التحصيلان جوياي كار.

البته تنها مسأله اشتغال نيست، اهداف سازمان مشتمل بر 13 بند است كه هشت بند آن با تلاش در جهت شروع مي شود از جمله:

ـ تلاش در جهت تحقق بخشيدن به اهداف عاليه نظام مقدس جمهوري اسلامي

ـ تلاش در جهت ارتقاي اخلاق حرفه اي در كليه امور كشاورزي

ـ تلاش در جهت ارتقاي سطح دانش، گسترش فن آوري جديد در كشاورزي

ـ تلاش در جهت حفظ و پايداري محيط زيست و منابع پايه تجديد شونده بمنظور دستيابي به توسعه پايدار

ـ تلاش در جهت ايجاد انسجام و هماهنگي و همكاري هرچه بيشتر بين شاغلين در امور كشاورزي با دستگاههاي اجرائي دولتي و غيردولتي

ـ تلاش در جهت حسن اجراي مقررات و قوانين مربوط به امور كشاورزي

ـ تلاش در جهت ساماندهي امر اشتغال مهندسين كشاورزي و منابع طبيعي

ـ تلاش در جهت افزايش كمي و كيفي توليدات بخش كشاورزي

            و بقيه نيز از واژه هايي همچون حفظ و حمايت و كمك و نظارت در اموري مثل حقوق صنفي و حقوق اشخاص حقيقي و حقوقي و تشكل هاي صنفي و صدور خدمات كشاورزي به خارج استفاده شده و در ماده 4 قانون آنجائيكه وظايف و اختيارات سازمان تبيين شده بجز بند 6 و 7 و 8 كه مربوط به تدوين دستورالعمل و ضوابط خاص صنفي و حرفه اي و صدور كارت عضويت و رسيدگي به تخلفات صنفي است در بقيه بندها از عبارت «همكاري» در ارتباط با دستگاهها و مراجع ذيربط استفاده شده كه در واقع همه چيز بستگي به نحوه برخورد دستگاههاي اجرايي و مرتبط با موضوع دارد. بعبارتي اگر هر قدر تلاش و همكاري از سوي سازمان نظام مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي صورت گيرد ولي طرفهاي مقابل واكنش مثبتي نشان ندهند، كليه اقدامات عقيم خواهند ماند.

            منظور از عنوان اين موارد اين نيست كه خداي ناخواسته واكنش مثبتي از سوي دستگاههاي اجرائي صورت نگرفته بحمداله زمينه همكاري خوب است و انشاء الله خوبتر هم خواهد شد. فقط خواستيم بصورت جزئي تري به اهداف و وظايف و اختيارات سازمان بپردازيم و براي اعضاء محترم اين نكته را روشن نمايم تا انتظارات خود را با واقعيات تطبيق دهند. البته سازمان از انجام هرگونه تلاشي خودداري نخواهد كرد و تمام مساعي خود را در جهت ايجاد تعامل و فراهم آوردن زمينه هاي همكاري و ارائه پيشنهادات بكار خواهد گرفت. و هم اكنون سازمان با بيش از 4300 نفر عضو در سطح ليسانس، فوق ليسانس، دكترا با وقوف كامل به وظايف سازماني در جهت تحقق اهداف سازمان اهتمام كامل دارد.

            استعدادهاي بالقوه و بالفعل استان در بخش كشاورزي و محوريت فعاليتهاي كشاورزي در توسعه اقتصادي اصولاً متكي به نيروهاي انساني متخصص و كارآمد است. سازمان نظام مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي با شعار « سرمايه هاي انساني اساس توسعه دانايي محور و پايدار» طليعه دار حركتي پرشتاب براي حضور فعال متخصصين و كارشناسان در عرصه كار و توليد مي باشد و اعتقاد دارد توسعه نهادهاي مديريتي در مناطق روستايي مستلزم بكارگيري كارشناسان رشته هاي كشاورزي خواهد بود.

            از جمله اقدامات سازمان ارائه پيشنهادات در اين راستا است براي آگاهي بيشتر خوانندگان محترم پيشنهادات ارائه شده را بطور اختصار باطلاع ميرسانيم:

* پيشنهادات:

            1ـ شركتهاي تعاوني روستائي از قديمي ترين تشكلهاي رسمي در مناطق روستايي كشور است كه با تمام نقاط ضعف و قوتي كه دارند وجودشان در روستاها بعنوان يك نهاد پذيرفته شده است. تهيه و تدوين اساسنامه شركتهاي مذكور به بيش از چهل سال پيش برمي گردد. بازنگري در اساسنامه شركتهاي تعاوني روستايي زمينه ساز فعاليت گسترده تر اين نهاد بومي شده خواهد بود. تخصصي كردن اين شركتها و حضور كارشناسان رشته هاي مختلف كشاورزي و منابع طبيعي در شركتهاي تعاوني روستائي مي تواند به اعتلاي هرچه بيشتر اين شركتها بيانجامد، ضمن اينكه زمينه براي اشتغال تعداد زيادي از فارغ التحصيلان رشته هاي گوناگون كشاورزي در سراسر كشور فراهم خواهد آمد.

* درخواست:

اصلاح ماده 45 اساسنامه شركتهاي تعاوني روستايي در خصوص انتخاب مديرعامل شركتهاي تعاوني مورد انتظار است عموماً اصلاح اساسنامه بعهده مجمع عمومي شركتهاي تعاوني روستايي است. سازمان تعاون روستايي بعنوان حمايت كننده شركتهاي مذكور مي تواند با كار كارشناسي و با فراهم آوردن تمهيداتي در تشكيل مجمع عمومي و اصلاح موادي از اساسنامه از جمله ماده 45 اساسنامه ايفاي نقش نمايد.

            2ـ نظر به اهميت و ضرورت ساماندهي، استقرار و توسعه نهادهاي مديريتي در نقاط روستايي و نقش كشاورزان و تشكلهاي روستايي در توليد محصولات كشاورزي، فراهم آوردن بسترهاي مناسب جهت افزايش توان بالقوه دهياريها و هماهنگي آن با ديگر دستگاههاي متولي مرتبط با بخش كشاورزي ضروري است. در همين ارتباط حضور فارغ التحصيلان رشته هاي مختلف بخش كشاورزي در صحنه مي تواند به توسعه نهادهاي مديريتي در نقاط روستايي كمك نمايد ضمن اينكه زمينه اشتغال براي گروهي از فارغ التحصيلان جوياي كار بخش كشاورزي نيز فراهم مي گردد.

* درخواست:

تصويب هيئت محترم دولت مبني بر بكارگيري فارغ التحصيلان رشته هاي مختلف كشاورزي ساكن در مناطق روستائي بعنوان دهيار

            3ـ بموجب ماده 88 قانون تنظيم برخي از مقررات مالي دولت و تبصره 4 قانون بودجه سال 82 در راستاي منطقي كردن حجم دولت و واگذاري امور تصدي گري به بخش خصوصي با توجه به اهميت واگذاريها در ساماندهي اشتغال مهندسين كشاورزي و منابع طبيعي تاكنون راهكار اجرائي مشخصي تدوين نگرديده و روند اجرا حداقل در ارتباط با واگذاري فعاليتها به اشخاص حقوقي و حقيقي عضو سازمان نظام مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي مثبت ارزيابي نمي شود.

* درخواست:

براي تسريع در اجراي ماده 88 قانون فوق الذكر و تبصره 4 قانون بودجه سال 82 تقاضا دارد راهكارهاي عملي و شناسائي فعاليتهاي قابل واگذاري در يك مهلت معين توسط وزارت جهاد كشاورزي مشخص و واگذاري آن به اعضاء سازمان نظام مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي در اولويت قرار گيرد.

تغذيه بهينه موز در فضاي آزاد و گلخانه                                                                نشريه فني شماره 409

                                                               سازمان تحقيقات و آموزش كشاورزي

مقدمه: امروزه اشتغال يكي از بحث انگيزترين مسائل هر جامعه اي را تشكيل مي دهد. كشاورزي يكي از بخشهايي است كه پتانسيل ايجاد شغل و زمينه فعاليت براي بسياري از افراد بخصوص فارغ التحصيلان كشاورزي را دارد. در راستاي اهداف ايجاد اشتغال براي فارغ التحصيلان كشاورزي چند سالي است كه در مناطق شمالي ايران دولت مبادرت به ايجاد شهركهاي گلخانه اي نموده است كه قسمتي از آن به كشت موز اختصاص داده شده است. علاوه بر كشت گلخانه اي موز در محيط آزاد، در استانهاي سيستان و بلوچستان، كرمان و هرمزگان در سطح باغ نيز كشت شده است.

از آنجائيكه كشت و كار اين محصول در ايران بخصوص در محيط گلخانه از سابقه كمي برخوردار است هنوز بسياري از مسائل پرورش اين گياه براي پرورش دهندگان ناشناخته مانده است. در اين مقاله سعي بر آن است تا پرورش دهندگان با تغذيه بهينه و روشهاي تغذيه اين محصول آشنا شوند تا بتوانند گوشه اي از مسائل و مشكلات پرورش اين محصول چه در فضاي آزاد و چه در محيط گلخانه را از ميان بردارند. موفقيت در توليد تجاري موز به مقدار توليد در هر هكتار و نيز كيفيت محصول وابسته است. توليد زياد با كيفيت پائين و يا توليد كم با كيفيت بالا بدون در نظر گرفتن بازار فروش به صرفه نخواهد بود. براي شناخت عوامل موثر در افزايش كميت و بهبود كيفيت محصول لازم است كه تمام اجزاي سيستم توليد و روشهاي مديريتي مورد بررسي قرار گيرند.

* نياز غذايي موز:

            موز يكي از گياهان پرنياز به پتاسيم بوده و مقدار زيادي پتاسيم از خاك برداشت مي كند. به ازاء توليد هر تن موز مقدار عناصر غذايي عبارت از 100 كيلوگرم ازت، 20 كيلوگرم فسفر، 20 كيلوگرم پتاسيم، 50 كيلوگرم گوگرد، 70 كيلوگرم كلسيم و 50 كيلوگرم منيزيوم و 2 كيلوگرم عناصر كم مصرف مي باشد(1966freiberg). cook (1974) گزارش داد كه بازاء 45 تن موز 78 كيلوگرم ازت، 22كيلوگرم فسفر (p₂o₆) و224 كيلوگرم پتاسيم از خاك برداشت ميشود.

* ضرورت مصرف بهينه كود و جايگذاري عمقي كودها در موزكاريها:

            تغذيه بهينه كود يكي از مؤثرترين عوامل مديريتي در افزايش عملكرد موز مي باشد. براي اصلاح فرمول كودي انجام آزمون خاك و تجزيه برگ و حتي ميوه ضروري است.

            1ـ ارزيابي حاصلخيزي خاك: احتمالاً حاصلخيزي خاك يكي از نامعين ترين مفاهيم تعريف شده در خاكشناسي است. زيرا در سيستمهاي كشت متراكم حاصلخيزي خاك از عمليات مديريتي، مهارت كشاورزان و محيط اقتصادي تفكيك پذير نبوده و به مطلوبيت خاك ها براي توليد كيفي و كمي محصول اشاره مي نمايد. در نتيجه حاصلخيزي در يك سيستم پويا دربرگيرنده خصوصيات فيزيكي و شيميايي و بيولوژيكي خاك در هر مرحله فيزيولوژيكي حاصل از دما و تابش خورشيد بايد به هدف ايجاد شرايط تهيه خاك و رفع نيازهاي گياه باشد. در مراحل مختلف فيزيولوژيكي دسترسي به چنين هدفي در بيشتر سيستمهاي كشت موز مشكل بوده و لازم است در سراسر دوره رشد ميانگين شرايط بهينه زندگي گياه ارزيابي شود.

            2ـ تجزيه شيميايي خاك و گياه: تجزيه شيميايي خاك به تعيين PH ، فسفر قابل استفاده، كربن آلي، نيتروژن كل و معدني، كاتيونهاي بازي قابل تبادل و تبادل كاتيوني نياز داشته و در اغلب موارد ذخيره يا مقادير عناصر كم مصرف خاك در نظر گرفته نمي شود. از اين رو تعيين مقدار آن از طريق تجزيه برگي مناسبتر خواهد بود. تعيين نيازهاي كودي از طريق تجزيه خاك مشكل است زيرا جذب عناصر غذايي نه تنها با غلظت عناصر غذايي در محلول خاك بلكه با خصوصيات ريشه دواني گياه نيز ارتباط دارد. استفاده از آزمونهاي خاك جهت كنترل كوددهي به تعيين ارتباط بين عكس العمل محصول نسبت به عنصر و غلظت آن در محلول خاك نياز دارد. رابطه عناصر غذايي جذب شده بوسيله موز در مقابل عناصر غذايي موجود در خاك نشان داد كه محتواي پتاسيم و منيزيوم خاك به ترتيب 4/1 و 5 ميلي اكي والان در 100 گرم خاك و نسبت پتاسيم به منيزيوم بمقدار 82/0 است در اين شرايط براي جذب بهينه كلسيم تعادل خاكي K:Mg:Ca با مقادير 7/0 – 5 – 3/1 مورد نياز است.   (1966 friberg) .

3ـ تجزيه گياه: تجزيه گياه مفيدترين روش ارزيابي نياز كودي درختان ميوه بوده و تحقيقات نشان داده كه برگها بهترين بافت گياهي براي تجزيه هستند زيرا نمونه برداري از آنها آسان بوده و در حقيقت اين برگ است كه عناصر غذايي در آن تجمع مي يابد و مجدداً در سراسر گياه پخش مي شود.

4ـ اثر عناصر غذايي در افزايش عملكرد كمي و كيفي ميوه: رشد و توليد ميوه موز به مقادير زيادي از عناصر غذايي نياز دارد. براي توليد 50 تن در هكتار موز در سال مقدار زيادي عناصر غذايي از خاك برداشت مي شود كه براي حفظ حاصلخيزي خاك و امكان توليد مداوم محصول اين مقدار بايد در خاك جايگزين شود.

* ازت: مقدار توليد ارتباط مستقيم با رشد گياه داشته و ازت از نظر مقدار موردنياز براي رشد بعد از پتاسيم دومين عنصر بااهميت مي باشد. گياه موز قادر به ذخيره ازت نبوده و حتي در خاكهاي بسيار حاصلخيز نيز ازت ذخيره كوتاه مدت است. علائم كمبود ازت اغلب گياه تحت شرايط ريشه دواني ضعيف و رقابت علفهاي هرز بوجود مي آيد. رنگ سبز كم رنگ در پهنك برگ و توقف رشد مي تواند با كمبود آب يا زهكشي ضعيف در ارتباط باشد. ازت از طريق تاثير بر تعداد رديفهاي موز و ميوه هاي هر خوشه، اندازه ميوه و وزن آن اثر مي گذارد.

* فسفر: عكس العمل محصول به كودهاي فسفاتي غيرمعمول بوده و فسفر در دوره هاي مختلف رشد گياه اثرات متفاوتي دارد. در گياهان جوان فسفر مقدار ريشه را افزايش داده و در اثر ازدياد تعداد و حجم ريشه در زمين مقدار زيادتري مواد غذايي جذب مي شود. در گياهان مسن طول مدت زايشي يا ميوه دهي كوتاه شده بعبارتي محصول زودرس مي شود. نياز به فسفر موز خيلي زياد نبوده و علائم كمبود بندرت در مزرعه ديده مي شود و مي تواند دليل آن اين باشد كه در دوره طولاني رشد تامين فسفر موردنياز گياه از طريق انتقال مقدار كمي از فسفر انباشته شده در گياه به ميوه از برگهاي مسن به برگهاي جوان از برگها به خوشه و يا از گياه مادر به گلها انجام مي گيرد. بيشترين جذب فسفر در مرحله رويشي زمانيكه گياه 2 تا 5 ماه سن دارد اتفاق مي افتد و بعد از گلدهي همه عضوها فسفر خود را به اشتراك گذاشته و بطرف خوشه در حال توسعه حركت مي دهند (1966 freiberg).

* پتاسيم: پتاسيم در تغذيه موز عنصري كليدي بوده و قديمي ترين منبع تجزيه شيره گياه موز غلظت بالاي پتاسيم را در گياه نشان داده كه اين مشاهدات در ارقام مختلف تائيد شده است. عمومي ترين علائم كمبود پتاسيم ظهور رنگ نارنجي متمايل به زرد در مسن ترين برگها بوده كه باعث خشك شدن سريع اين برگها مي شود. برگهاي مياني انحنا پيدا كرده بطوري كه نوك برگها بطرف پايه گياه متمايل مي شود. اثرات ديگر كمبود پتاسيم تاخير در گل آغازي، كاهش تعداد ميوه در رديفهاي موز، كاهش تعداد رديفهاي موز در خوشه و مخصوصاً كاهش اندازه ميوه است.

* كلسيم: اعتقاد بر اين است كه علائم برگ ميله اي ناشي از كاهش موقتي كلسيم در نتيجه شتاب ناگهاني در سرعت رشد گياه است كه تحت تاثير موقعيت ناگهاني محصول بروز مي نمايد. در شرايط كمبود، كيفيت ميوه پايين بوده و پوست ميوه در زمان رسيدن شكاف برميدارد. جذب كلسيم در طي دوره رشد گياه تحت تاثير رقم و اقليم بوده و از تجمع ماده خشك تبعيت مي كند. جذب كلسيم در طي رشد ميوه وابسته به محل كشت است.

* منيزيوم: كمبود و بيشبود منيزيوم از كشورهاي زيادي كه موز در آنها كشت مي شود گزارش شده است. كمبود معمولاً در مناطقي كه كشت موز براي 10 تا 20 سال بدون كاربرد منيزيوم مطرح بوده و يا مقادير زيادي كود پتاسيمي در طول چند سال داده شده اتفاق مي افتد. دامنه وسيعي از علائم برگي به كمبود منيزيوم نسبت داده شده كه شامل توسعه پيراموني زردي تا نزديك رگبرگ مياني، تغيير در آرايش برگ، دمبرگهاي با لكه هاي ارغواني، جدا شدن نيام از شبه ساقه است. احتمال كمبود منيزيوم در كشتهاي گلخانه اي زياد مي باشد.

* روي: بخش وسيعي از گزارش هاي كمبود عناصر كم مصرف در موز مربوط به روي است و اغلب كمبود آن با آلودگيهاي ويروسي اشتباه مي شود. كمبود روي در خاكهاي با PH بالا يا آهك بالا معمول است. علائم مشخصه كمبود در برگهاي جوان ظاهر شده و برگها از نظر اندازه كوچكتر و نيزه اي شكل مي شوند. برگهاي تشكيل شده مقادير زيادي رنگدانه آنتوسيانين در لايه زيري خود داشته و حالت برافراشته خود را از دست مي دهند. برگهاي برافراشته بطور متناوب داراي نوارهاي كلروزه و سبز هستند و در بعضي موارد ميوه پيچ دار، كوتاه و نازك و به رنگ سبز روشن ديده مي شود.

* گوگرد: كمبود گوگرد در مزارع مور به دفعات گزارش شده است. با پيشرفت كمبود بخش هاي نكروزه روي حاشيه برگها ظاهر شده و آوندها كم ضخامت مي شوند كه در بعضي مواقع مشابه كمبود بور و كلسيم است. مورفولوژي برگ تغيير كرده و برگهاي كم عرض ظاهر مي شوند و با توقف رشد خوشه كوچك و يا بسته مي شود. مصرف كودهاي گوگردي حتماً همراه با مصرف باكتريهاي تيوباسيلوس آن در كانل كود و يا چالكود در كنار ريشه قرار داده شوند.

* مس: نياز موز به مس كم بوده و كل مس جذب شده حدود يك درصد منگنز جذب شده است. جذب مس در گياه بطور فعال انجام شده و به سرعت در گياه انتقال مي يابد. علائم كمبود در برگها ظاهر شده و مشابه علائم كمبود ازت كم رنگي عمومي در پهنك برگ رخ مي دهد ولي دمبرگها صورتي شده و رگبرگهاي مياني خميده مي شود و گياه تحت تاثير كمبود مس نمايي چتر مانند يافته و مورد حمله قارچها و ويروسها قرار مي گيرد.

* بور : علائم كمبود آن شامل كاهش سطح برگ، پيچ خوردگي و بدشكل شدن پهنك برگ و بطور مشخص نوارهاي عمود بر آوندهاي روي سطح پائيني پهنك است. مشابه كمبود گوگرد و كلسيم ممكن است برگهاي جوان پهنك ناقص داشته باشند. سرعت جذب در كل دوره زندگي گياه موز در مزرعه ثابت بوده و از زمان تشكيل پاجوش تا درو هر گياه 40 ميلي گرم بور در هر ماه جذب مي نمايد.

* موليبدن: علائم كمبود آن ناشناخته بوده و كاربرد 4 ميلي گرم در هر كيلوگرم موليبدن رشد رويشي و ريشه دواني موز را بخوبي از نظر وزن خشك و مرطوب در كشت داخل شن افزايش داده است.

* منگنز: مشخصه كمبود منگنز كلروز به شكل دندانه هاي شانه و حضور قارچ Deighloniella Torulosa در منطقه كلروز است. گياهاني كه دچار كمبود هستند خوشه هايي در حد طبيعي توليد مي كنند ولي ميوه آنها با لكه هاي سياه پوشيده شده است.

* آهن: آهن در گياه به سرعت قابل انتقال است. علائم كمبود آهن در برگهاي جوان بروز كرده و تمام پهنك برگ كلروزه مي شود. كلروز در بهار و پائيز بحراني تر از تابستان بوده و در شرايط خشك بسيار مشهود است. كاهش مقدار آهن ممكن است در برگها باعث بروز رنگ زرد متمايل به سفيد شود. آهن در غلظت بالاي 800 ميلي گرم در كيلوگرم باعث بروز سوختگي سياه و نكروزه در حاشيه برگهاي پير مي شود. مقدار آهن جذب شده بوسيله گياه سالم تنها حدود يك گرم است كه 80 درصد آن در نيمه اول زندگي جذب مي شود.

* روش و مقدار كاربرد كود براي تغذيه موز در گلخانه و فضاي آزاد:

            كمبود ازت در موز براحتي با دامنه اي از كودهاي ازته قابل رفع بوده و معمول ترين آنها نيترات آمونيوم، سولفات آمونيوم و اوره است. كود نيترات پتاسيم بدليل داشتن نسبت سه به يك پتاسيم به ازت كود مفيدي براي موز است. توصيه كودي براي كود ازته در خاكهاي سنگين با حداقل آبشويي در آفريقاي جنوبي 150 كيلوگرم ازت در هكتار در سال و در مناطق بازندگي زياد آبياري سطحي و آبشوئي بالا در كاستاريكا 300 تا 450 كيلوگرم N در هكتار در سال و بيش از 600 كيلوگرم ازت در هكتار در سال در آسام هند است.

كود سوپرفسفات معمول ترين كود فسفره قابل استفاده در مناطق نيمه گرمسيري بوده و مي تواند بمقدار 5 كيلوگرم در هكتار در سال قبل از كشت با خاك مخلوط شود. براي برداشت محصول خوب مصرف 400 تا 500 كيلوگرم پتاسيم 500 – 1000 كيلوگرم گوگرد در هكتار در سال در آفريقاي جنوبي توصيه شده است. در كشت گلخانه اي موز، برنامه كودي با مصرف 100 كيلوگرم سوپرفسفات تريپل، 50 كيلوگرم نيترات آمونيوم و 50 كيلوگرم سولفات آمونيوم شروع شده و اين برنامه بصورت ماهانه ادامه يابد تا مقدار كل آن در سال به ازاء هر گياه به 400 – 300 گرم N ، 300- 250 گرم P و 700 – 500 گرم K برسد. كود را مي توان بصورت دستي به شكل دانه اي در نيم دايره اطراف تنه در 15 سانتيمتري اطراف گياه بصورت دستي در سطح و يا عمق كم جاگذاري كرد.

* رفع علائم كمبود عناصر غذايي از طريق محلول پاشي:

            محلولپاشي در زماني كه نياز به اثرگذاري سريع باشد به دليل اينكه عناصر غذايي را مستقيماً و به سرعت در اختيار ساقه، برگ يا ميوه قرار مي دهد بسيار بااهميت است. طي آزمايشاتس كه براي رفع كمبود عناصر غذايي در موز انجام شده مقدار عنصر موردنياز جهت محلولپاشي عبارت از :

ـ براي رفع كمبود منگنز مي توان چند بار محلول پاشي هفتگي با سولفات منگنز با غلظت 1% يك كيلو در 1000 ليتر آب انجام داد.

ـ براي محلولپاشي بور از 600 گرم اسيد بوريك در 1000 ليتر آب استفاده مي شود.

ـ براي رفع كمبود كلسيم در موز محلولپاشي كلريد كلسيم با غلظت 5 در هزار توصيه مي شود.

ـ در ارتباط با كمبود منيزيوم محلولپاشي با سولفات منيزيم با غلظت 2 درصد انجام مي گيرد.

ـ بمنظور رفع كمبود روي مي توان از محلولپاشي سولفات روي با غلظت 5/0% استفاده كرد.

ـ همچنين براي رفع كمبود آهن مي توان از محلولپاشي سولفات آهن با غلظت 5/0% استفاده كرد.

* پيشنهادها:

-         باتوجه باينكه كمتر به مقوله تغذيه اين محصول در ايران پرداخته شده است حتي الامكان از آزمون خاك، تجزيه برگ و ميوه براي مصرف بهينه كود استفاده كرد.

-         باتوجه به اينكه گياه موز به پتاسيم زيادي نياز دارد و اين ميوه منبع غني از پتاسيم است و از طرفي پتاسيم در افزايش مقاومت گياه به بسياري از بيماريها موثر مي باشد، لازم است نسبت به مصرف سولفات پتاسيم توجه بيشتري شود. با توجه به كم محلول بودن سولفات پتاسيم و نياز غذايي بالاي موز در دوران رشد توصيه به مصرف كلرور پتاسيم مي باشد.

-         در صورت عدم امكان آزمون خاك و تجزيه برگ مصرف سولفات روي در تمامي باغهاي موز و سولفات منيزيوم در كشت هاي گلخانه اي شمال كشور الزامي است.

-         در صورت عدم امكان مصرف خاكي كودهاي حاوي عناصر ريزمغذي، حتماً از محلول پاشي آنها استفاده شود.

-         بايستي گلخانه داران به مسئله رطوبت و حرارت گلخانه توجه خاصي نمايند و در هنگام مصرف كودها حتماً به مساله رطوبت خاك توجه شود.

آبياري تحت فشار و عوامل تاثيرگذار بر آن:

            ـ راندمان روشهاي پيشرفته آبياري بسيار كمتر از حد انتظار دولتمردان بوده است. دليل امر را نبود تحقيقات تطبيقي، كمبود اطلاعات زيربنائي، كميابي نهاده ها، ضعف خدمات حمايتي، كمبود اعتبارات، نارسائي و ناكافي بودن نهادهاي حمايت كننده و برخي سياستهاي ارضي دولت از جمله تقسيم و خرد بودن اراضي مي دانند.

            ـ آلبرتسون: مهمترين دليل شكست پروژه هاي آبياري در كشورهاي در حال توسعه را نبودن توسعه و رشد ناهماهنگ و نامتعادل بخشهاي اقتصادي ذكر مي كند.

            ـ توسعه سيستمهاي آبياري تحت فشار فرايندي يك جانبه نيست و لازم است به موازات گسترش آن ساير بخشهاي اقتصادي نيز بطور مناسبي مورد توجه قرار گيرد.

            ـ نتايج حاصل از مطالعه ليچتن برگ نشان مي دهد كه گسترش آبياري باراني به كيفيت خاك بستگي دارد بطوري كه هرچه كيفيت خاك پائين تر باشد اين نوع روش آبياري توسعه بيشتري پيدا كرده است.

* بررسي عوامل مؤثر بر توسعه و گسترش آبياري تحت فشار:

            ـ توجه نداشتن به عوامل فني و اقتصادي موجب كاهش گسترش سيستمهاي آبياري شده است.

            ـ توسعه نيافتن ساير بخشهاي اقتصادي مرتبط با گسترش آبياريهاي تحت فشار، تبديل به عوامل بازدارنده، استفاده مطلوب از اين تكنولوژي شده است.

            ـ كم آبي و زياد بودن نسبت زمين به آب عامل مؤثري در توسعه آبياري تحت فشار است.

عوامل مؤثر بر توسعه سيستمهاي آبياري تحت فشار

عوامل بازدارنده توسعه سيستمهاي آبياري تحت فشار

* بررسي و مطالعه مشكلات عملي كه بهره برداران مدرن با آن روبرو هستند نكات مهمي در ارتباط با مديريت و بهره برداري از اين سيستمها را روش مي سازد.

مشكلات بهره برداران مدرن در استفاده از سيستمهاي آبياري تحت فشار

راهنماي برگزاري دوره طراحي و اجرائي سيتمهاي آبياري تحت فشار

            بمنظور آگاهي متقاضيان از چگونگي برگزاري دوره هاي طراحي و اجراي سيستمهاي آبياري تحت فشار و نيز نحوه برگزاري آزمون دوره هاي فوق و ثبت نام داوطلبين فرم مربوط به شرايط شركت در دوره هاي مذكور بشرح زير منتشر مي شود. علاقمندان مي توانند با اطلاع از شرايط با مراجعه به سازمان نظام مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي استان گيلان تقاضانامه  ثبت نام در دوره و آزمون طراحي و اجراي سيستمهاي آبياري تحت فشار را دريافت نمايند.

* شرايط برگزاري دوره هاي طراحي و اجراي سيستم هاي آبياري تحت فشار (بخش خصوصي)

1ـ شرايط ثبت نام در دوره:

1-1-         داشتن مدرك تحصيلي ليسانس آبياري و بالاتر

1-2-         عضويت در سازمان نظام مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي

2- مدارك لازم جهت ثبت نام در دوره:

1-2- فرم تكميل شده ثبت نام

2-2- تصوير شناسنامه

3-2- تصوير آخرين مدرك تحصيلي

4-2- 2 قطعه عكس 4×3 پشت نويسي شده

5-2- ارائه معرفي نامه از سازمان نظام مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي

3-  نحوه ثبت نام در دوره:

            داوطلب مي بايست مدارك مورد نياز را به آدرس: كرج، كيلومتر 7 جاده ماهدشت، معاونت آب و خاك وزارت جهاد كشاورزي گروه آموزش فني و تخصصي، واحد خدمات دانشجويي، صندوق پستي: 1143 – 31585 ارسال فرمايند.

تذكر: براي ثبت نام از طريق تماس تلفني و يا مراجعه حضوري جداً خودداري فرمائيد.

4- زمان برگزاري و ميزان شهريه دوره:

            زمان برگزاري دوره و همچنين ميزان شهريه ثبت نام حداكثر 15 روز قبل از شروع هر دوره از طريق گروه آموزش فني و تخصصي به متقاضيان اعلام خواهد شد.

5- مدت برگزاري دوره:

            مدت دوره طراحي سيستمهاي آبياري تحت فشار (84 ساعت) و دوره اجراي سيستم هاي آبياري تحت فشار (40 ساعت) مي باشد. ساعت شروع كلاسها از ساعت 8 صبح لغايت 18 عصر خواهد بود.

6- محل برگزاري دوره:

            محل برگزاري دوره ها پس از ثبت نام و بررسي لازم در گروه آموزش فني و تخصصي (كرج) و يا در صورت امكان در يكي از مجتمع آموزشي جهاد كشاورزي استانها مي باشد. فقط مراكزي مجاز به برگزاري دوره هاي طراحي و اجراي سيستم هاي آبياري تحت فشار مي باشند كه به تائيد گروه آموزش فني و تخصصي معاونت آب و خاك وزارت جهاد كشاورزي رسيده باشند. متعاقباً اسامي مراكز مذكور اعلام خواهد شد.

7- امكانات:

            متقاضيان مي توانند در صورت پرداخت هزينه از امكانات رفاهي (خوابگاه، رستوران و ساير) و لوازم آموزشي و كمك آموزشي استفاده نمايند.

تذكر: شركت در دوره هاي فوق به منزله آمادگي براي شركت در آزمون سراسري طراحي و اجراي سيستم هاي آبياري تحت فشار مي باشد. لذا هيچگونه مدرك مهارتي بجز گواهي حضور در دوره به فراگيران اعطاء نخواهد شد. فراگيران براي كسب گواهينامه مهارتي بايستي در آزمون سراسري شركت نمايند.

* شرايط مربوط به آزمون هاي طراحي و اجراي سيستم هاي آبياري تحت فشار (بخش خصوصي) «آزمون طراحي»

1- شرايط ثبت نام در آزمون طراحي:

1-1- داشتن مدرك تحصيلي ليسانس آبياري و بالاتر

2-1- عضويت در سازمان نظام مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي

2- مدارك لازم جهت ثبت نام در آزمون:

1-2- فرم تكميل شده ثبت نام

2-2 تصوير شناسنامه

3-2- تصوير آخرين مدرك تحصيلي

4-2- 2 قطعه عكس 4×3 پشت نويسي شده

5-2- ارائه معرفي نامه از طرف سازمان نظام مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي

3- نحوه ثبت نام در آزمون:

            ارسال مدارك لازم به آدرس: كرج، كيلومتر 7 جاده ماهدشت، معاونت آب و خاك وزارت جهاد كشاورزي گروه آموزش فني و تخصصي، واحد خدمات دانشجويي، صندوق پستي: 1143 – 31585

تذكر: براي ثبت نام از طريق تماس تلفني و يا مراجعه حضوري جداً خودداري فرمائيد.

4- زمان برگزاري و هزينه شركت در آزمون:

            زمان برگزاري آزمون حداكثر 15 روز قبل از شروع آزمون از طريق گروه آموزش فني و تخصصي به متقاضيان اعلام خواهد شد.

5- مدت برگزاري آزمون:

1-5- آزمون در دو نوبت صبح و عصر برگزار مي شود. آزمون صبح از ساعت 8 الي 13 و آزمون عصر از ساعت 15 الي 18 خواهد بود.

2-5- آزمون صبح بصورت جزوه باز بوده و همراه داشتن (خط كش، ماشين حساب، و كليه كاتالوگ هاي مربوط به پمپ آبپاش، قطه چكان، لوله، اتصالات و . . .) ضروري است.

3-5- آزمون بعدازظهر بصورت جزوه بسته خواهد بود.

6- محل برگزاري آزمون:

            محل برگزاري آزمون در گروه آموزش فني و تخصصي معاونت آب و خاك خواهد بود.

7- امكانات

            اين گروه هيچ گونه تعهدي در خصوص اسكان داوطلبان آزمون نداشته و فقط در روز آزمون از امكانات رفاهي (رستوران و ساير) و كمك آموزشي مي توانند بهره مند شوند.

8- محتواي آزمون

            آزمون صبح شامل سئوالات مربوط به اصول طراحي سيستم هاي آبياري باراني و اصول طراحي سيستمهاي آبياري موضعي مي باشد. آزمون بعدازظهر شامل سئوالات ايستگاههاي پمپاژ و برق سيستم هاي آبياري تحت فشار و كيفيت آب در آبياري تحت فشار مي باشد.

9- تذكرات:

1-9- بدون شركت در دوره طراحي سيستم هاي آبياري تحت فشار نيز داوطلبان مي توانند در آزمون طراحي شركت نمايند.

2-9- افرادي مي توانند در آزمون حضور يابند كه طي تماس تلفني از آنها دعوت بعمل آمده باشد. افرادي كه بدون هماهنگي با گروه آموزش فني و تخصصي در روز برگزاري آزمون به اين گروه مراجعه فرمايند به هيچ عنوان حق شركت در آزمون را نخواهند داشت.

3-9- اسامي پذيرفته شدگان حداكثر 20 روز پس از برگزاري آزمون از طريق گروه آموزش فني و تخصصي به متقاضيان اعلام خواهد شد. ضمناً در سايت اينترنتي معاونت آب و خاك به آدرس:                 www.soil-water.gov.ir  نيز اساسمي پذيرفته شدگان درج خواهد شد.

4-9- فقط به افرادي مجوز فعاليت در زمينه طراحي پروژه هاي آبياري تحت فشار اعطا مي شود كه فارغ التحصيل رشته آبياري بوده و در آزمون طراحي قبول شده و همچنيني شركتي كه در آن فعاليت مي كنند بايستي داراي رتبه «مشاور» از سازمان مديريت و برنامه ريزي باشد.

5-9- در صورت افزايش تعداد متقاضيان باتوجه به حدنصاب ظرفيت برگزاري آزمون طراحي نفرات به ترتيب اولويت ثبت نام براي شركت در آزمون هاي بعدي در نظر گرفته خواهند شد.

* آزمون اجرا

1- شرايط ثبت نام در آزمون اجراي سيستم هاي آبياري تحت فشار: